Ο καλέτερος – Ο καλύτερος!

Εάν τις δύο ως άνω λέξεις τις δούμε με μια γρήγορη ματιά είναι πολύ πιθανόν να τις θεωρήσουμε όμοιες. Όμως στην ποντιακή, την τόσο απεριόριστα πλούσια δάλεκτο μας “Ο καλέτερος” και “Ο καλύτερος” έχουν διαφορετικές έννοιες, τις οποίες θα τις αναλύσουμε παρακάτω:

“Ο Καλέτερος” 

Εκ Χαλδίας, Ουσιαστικό προερχόμενο από την λέξη “ο καλετής(Κερ.) ή καλεστής (Κερ. Τραπ.) ή καλιστής (Οιν.)” του ρήματος “καλώ” και χρησιμοποιείται για τον άνθρωπο που επιφορτίζεται με το καθήκον να καλέσει σε γάμο ή βάφτιση και ο οποίος είναι συνήθως και ο κοσμήτωρας στο γαμήλιο τραπέζι “Ας κάν’ν τ’ αδέλφα̤ μου χαράν ογώ είμ’ ο καλιστής σου, κ’ αν αποθάν’ η μάννα σου ογώ είμ’ ο λαλιστής σου”. Όμοια παρεκταθέν κατά το καλύτερος.

  • Είναι το πρόσωπο στο οποίο του ανατίθεται η φροντίδα να καλέσει σε γάμο.

  • Στον πληθυντικό αριθμό (καλέτεροι), είναι οι φίλοι του γαμπρού, δύο νέοι, οι οποίοι εκτελούν τα καθήκοντα των κοσμητόρων στο γαμήλιο τραπέζι.

“Ο καλύτερος”

  • Είναι συκριτικός αριθμός του επιθέτου ο καλός”.

  • Το επίθετο καλύτερος το συναντούσαμε στην Κερασούντα, στην Σάντα και στην Χαλδία

  • Ως καλέτερος στην περιοχή των Κοτυώρων, της Σάντας και Τραπεζούντας. Ουδεμία εννοιολογική ομοιότητα δεν έχει με το προαναφερθέν ουσιαστικό “ο καλέτερος”, αλλά η ομοιότητα του αυτή έχει να κάνει με την φωνητική μετάπτωση του Ιωνικού “η” σε προφερόμενο “ε”. Τούτο διότι αν και θα περίμενε κανείς ο κανόνας αυτός, “η” σε “ε”, να ήταν καθολικός εντούτοις σε πολλές λέξεις και τυπικά συστήματα δεν άλλαξε.